ZIELONE DROGI DLA OBSZARÓW WIEJSKICH

ZIELONE DROGI DLA OBSZARÓW WIEJSKICH

W Polsce dużym problemem jest nadal niewystarczająca wydolność systemu elektroenergetycznego. Mimo realizacji licznych programów wsparcia oraz działań promocyjnych na wsi często zdarzają się przerwy w dostawach energii elektrycznej, a to z uwagi na pamiętające jeszcze zamierzchłe czasy linie przesyłowe i dystrybucyjne posadowione na obszarach wiejskich. Obok stricte energetycznych aspektów warto też wskazać na fatalną jakość polskich dróg, która jest poważną barierą dla rozwoju społeczno – ekonomicznego wielu miejscowości wiejskich w Polsce i hamuje rozwój lokalnej przedsiębiorczości.

Dlatego tak istotnym jest rozpowszechnienie na polskiej wsi OZE wykorzystujących lokalnie występujące surowce, w szczególności biomasę, o energii wiatru czy wody nie wspominając. Energia słoneczna już teraz w wielu polskich gminach zasila np. oświetlenie uliczne czy też sygnalizację świetlną i drogową. Rozwój OZE zapewni jednocześnie zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego na lokalnych, wiejskich obszarach i będzie sprzyjać rozwojowi pozostałej infrastruktury technicznej. To z kolei znajdzie przełożenie na jakość życia mieszkańców i zwiększy atrakcyjność inwestycyjną w gminach wiejskich.

Powyższym celom służy m. in. realizacja Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW). Zakończono już realizację PROW na lata 2007 – 2013, w którym OZE odgrywało dużą rolę. Obecnie czekamy na nabór w ramach PROW na lata 2014 – 2020, który Komisja Europejska zatwierdziła 12 grudnia 2014 roku.

PROW na lata 2014 – 2020 ma już za sobą etap przygotowawczy. Ministerstwo rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało już bowiem odpowiednie rozporządzenia, a w dniu 2 kwietnia 2015 roku weszła w życie ustawa z dnia 20 lutego 2015 roku o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności, określająca m.in. zadania oraz właściwość organów w zakresie określonym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z pózn. zm.), a także zasady udzielania wsparcia z udziałem poszczególnych funduszy wymienionych w tym rozporządzeniu.

PROW na lata 2014 – 2020 w zakresie skierowanych do rolników nie skupia się na wsparciu dla odnawialnych źródeł energii. Mikroinstalacje na wsi wspierane były w ramach PROW 2007 – 2013. Jeśli chodzi o wsparcie dla samorządów, to w zakresie OZE PROW na lata 2014 – 2020 zakłada m.in. wsparcie dla inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii. Inwestycje te mogą dotyczyć gospodarki wodno – ściekowej oraz budowy lub modernizacji dróg lokalnych. Dlatego Program zakłada wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii. Wsparcie w ramach tego typu operacji będzie obejmowało budowę lub modernizację dróg lokalnych i związanych z nimi urządzeń i refundację części kosztów kwalifikowalnych. Beneficjentami pomocy w ramach tego poddziałania mogą być gminy, powiaty lub ich związki, które muszą nabywać dostawy, roboty budowlane i usługi, związane z realizacją tych inwestycji w trybie przepisów o zamówieniach publicznych.

Koszty kwalifikowalne obejmują koszty budowy, przebudowy lub modernizacji obiektów budowlanych, koszty zakupu sprzętu, materiałów i usług, służących realizacji operacji oraz koszty ogólne, bezpośrednio związane z przygotowaniem i realizacją operacji. Jeśli chodzi o możliwą wysokość pomocy, to pomoc ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) nie może przekroczyć 3 000 000 zł na beneficjenta w okresie realizacji Programu. Poziom pomocy finansowej z EFRROW wynosi 63,63% kosztów kwalifikowalnych projektu. Wymagany krajowy wkład środków publicznych, w wysokości 36,37% kosztów kwalifikowalnych projektu, będzie pochodzić ze środków własnych beneficjenta. W ramach operacji wartość całkowitego kwalifikowalnego kosztu nie może przekroczyć 1 000 000 EUR. Nabory wniosków w ramach działania „Podstawowe usługi i odnowa miejscowości na obszarach wiejskich” będą ogłaszane na poddziałania i zakresy określone w podziałaniach.

Jaką popularnością będzie się cieszyć poddziałanie dotyczący budowy i modernizacji dróg, w tym infrastruktury związanej z drogami (z naciskiem na OZE)? W naszej ocenie należy spodziewać się sporego zainteresowania, sądząc np. po ilości wniosków złożonych w programie priorytetowym „System zielonych inwestycji (GIS – Green Investment Scheme). Część 6) SOWA – Energooszczędne oświetlenie uliczne”, w ramach którego samorządy mogły wymienić przestarzałe oświetlenie uliczne na lampy ledowe. Tylko bowiem do połowy 2013 roku do NFOŚiGW wpłynęły wnioski o dofinansowanie dla 48 przedsięwzięć, o łącznym koszcie całkowitym 265,83 mln zł. Nabór do SOWY na rok 2015 został już niestety odwołany przez NFOŚiGW, dlatego warto zapoznać się z możliwościami, jakie dla samorządów niesie nowy PROW.

Autorem tekstu jest Agnieszka Grzywacz